• Loading...
Chào mừng bạn đến với Trang thông tin điện tử huyện Mù Cang Chải - tỉnh Yên Bái
 

Thư viện hình ảnh

Lượt truy cập

website counter
Mù Cang Chải tăng cường gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mông

Ngày xuất bản: 01/11/2019 10:58:00 SA
Lượt đọc: 4538

 Huyện Mù Cang Chải có trên 91% đồng bào dân tộc Mông, cũng như các dân tộc khác, dân tộc Mông có một kho tàng văn hóa đa dạng và phong phú, cũng chính các hoạt động văn hóa truyền thống của dân tộc Mông đã góp phần không nhỏ vào kho tàng văn hóa của 54 dân tộc anh em. Tuy nhiên cùng với sự phát triển của xã hội nhiều nét văn hóa truyền thống của dân tộc Mông đang dần bị mai một. Để tiếp tục gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, những năm vừa qua huyện Mù Cang Chải đã và đang chú trọng khôi phục, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Mông trên địa bàn, bằng nhiều giải pháp cụ thể và thiết thực.

Dân tộc Mông huyện Mù Cang Chải cũng như nhiều vùng, miền khác vẫn lưu giữ nhiều nghi lễ văn hóa truyền thống, đặc sắc trong đời sống sinh hoạt, lao động, như: Tục lệ đám cưới cổ truyền; các làn điệu dân ca; trang phục; lễ đặt tên trưởng thành; bài thuốc dân gian; làm khèn, sáo Mông; hát đối giao duyên; múa khèn… các nghề truyền thống, như: dệt vải, thêu, đan lát, làm hương, chế tác bút vẽ sáp ong… được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, phục vụ nhu cầu cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày. Các môn thể thao dân tộc, các trò chơi dân gian được tổ chức thi đấu, vui chơi thường xuyên, như: đẩy gậy, kéo co; ném pao; đánh yến; thi múa khèn… được duy trì, nhất là trong những ngày lễ hội, lễ tết.

 

Hoạt động văn hoá văn nghệ trong các lễ hội truyền thống.

Để những nét văn hóa truyền thống của dân tộc không bị mai một, trong những năm vừa qua huyện Mù Cang Chải đã xây dựng Đề án "gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông giai đoạn 2013 - 2015 tầm nhìn đến năm 2020". Qua đó đã tập trung chỉ đạo các cấp tuyên truyền về tầm quan trọng của Đề án đến người dân và đông đảo cán bộ đảng viên, học sinh. Chỉ đạo các xã, thị trấn xây dựng các đội văn nghệ xung kích, phục dựng lại các lễ hội, các làn điệu dân ca, nghề rèn đúc, thêu, dệt thổ cẩm, đan lát truyền thống…. Đặc biệt là trong các dịp lễ hội thường xuyên tổ chức các chương trình giao lưu, các hội thi truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc cho các tầng lớp nhân dân trên địa bàn huyện. Các xã đã xây dựng các đội văn nghệ xung kích phục vụ đời sống hàng ngày và các lễ hội của các bản làng. Tạo cho cán bộ đảng viên, nhân dân các dân tộc ở mọi lứa tuổi đều được tìm hiểu về vốn văn hóa của dân tộc, qua đó góp phần không nhỏ vào việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mông và từ đó nâng cao ý thức trong việc tôn tạo, bảo tồn lại các nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc. Ông Vàng Bua Tủa – Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết thêm. “Sau khi huyện xây dựng Đề án gìn giữ phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Mông, xã đã triển khai rộng rãi đến các tầng lớp nhân dân và chỉ đạo các ngành phối hợp với các bản thành lập các tổ, đội văn nghệ xung kích, tiếp tục phát huy các giá trị văn hoá nghệ thuật của người Mông, trong đó tập trung vào việc gìn giữ và tôn tạo các làn điệu dân ca, chế tác khèn, các trò chơi dân gian. Qua đó đã thu hút đông đảo người dân trên địa bàn tham gia và góp phần không nhỏ vào việc quảng bá các nét văn hoá của đồng bào các dân tộc đến du khách gần xa”.

 

Đẩy gậy trong ngày lễ hội.

Ngoài việc phục dựng, phát triển các lễ hội, các làn điệu dân ca, điệu múa  truyền thống cũng được các cấp đặc biệt quan tâm, chú trọng phát huy đến các tầng lớp nhân dân nhất là thế hệ trẻ. Trường Phổ thông DTNT – THCS huyện là một trong những đơn vị trường có tỷ lệ con em đồng bào dân tộc chiếm đa số. Để tạo cho các em có một môi trường thân thiện và có cả kiến thức về văn hóa truyền thống, những năm qua đơn vị trường ngoài các giờ học chuyên môn, nhà trường còn thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa ngoài trời, trải nghiệm văn hóa dân tộc Mông cho các em học sinh, đặc biệt là việc truyền dạy các điệu múa khèn, múa khăn và một số phong tục, tập quán, các lễ hội, môn thể thể thao truyền thống cho các em học sinh luôn được đơn vị trường quan tâm. Thầy giáo Giàng A Của- Hiệu trưởng Trường PTDTNT THCS huyện cho biết thêm. “trong những năm vừa qua ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chính là giảng dạy và truyền đạt kiến thức trên lớp học cho các em học sinh thì nhà trường cũng luôn chú trọng và quan tâm đến việc dạy và truyền thụ các nét đẹp, truyền thống của văn hoá dân tộc Mông cho các em học sinh trong các buổi ngoại khoá. Thường xuyên tổ chức các buổi ngoại khoá cho em và các hoạt động tập trung vào các trò chơi dân gian, điệu múa truyền thống, lễ hội của dân tộc như; đi cà kheo, lễ hội gầu tào; các điệu múa khèn, múa khăn…, ngoài ra đơn vị trường còn thành lập các câu lạc bộ như: câu lạc bộ khèn; câu lạc bộ đàn môi; câu lạc bộ sáo, nhị cho các em và tổ chức thi tìm hiểu văn hoá người dân tộc cho các em. Đồng thời thường xuyên cử các đoàn văn nghệ tham gia các lễ hội lớn của huyện và được du khách đánh giá cao”.

 

Trường PTDTNT cho học sinh múa khèn truyền thống.

Với mục đích bảo tồn, khôi phục, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, đồng thời cải tạo, xóa bỏ các hủ tục trong việc cưới, việc tang, nhằm góp phần phát triển văn hóa, xã hội, phấn đấu giảm nghèo, đảm bảo an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội trên địa bàn… huyện Mù Cang Chải đã chỉ đạo các ngành, các xã, thị trấn có nhiều giải pháp giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc Mông như: Tuyên truyền các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc; phát huy Hội Nghệ nhân dân gian các xã, thị trấn, người có uy tín trong cộng đồng; tăng cường hoạt động của Đội tuyên truyền văn hóa lưu động; tổ chức chương trình giao lưu văn hóa giữa các dân tộc trong huyện; mở các lớp truyền dạy ngôn ngữ, chữ viết của dân tộc Mông; các loại hình nghệ thuật dân gian, chế tác nhạc cụ dân tộc; duy trì các nghi thức trong lễ trưởng thành, lễ ăn hỏi, lễ đặt tên; gìn giữ nghề trồng lanh, dệt lanh, trang phục của phụ nữ dân tộc Mông, kiến trúc nhà ở; các lễ hội mừng cơm mới, gầu tào, chế tác nhạc cụ truyền thống như khèn, sáo, đàn môi... Ông Mùa A Páo – Phó Chủ tịch UBND xã Mồ Dề cho biết thêm. “Đối với địa bàn xã Mồ Dề sau khi thực hiện Đề án gìn giữ phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Mông đã tập trung chỉ đạo các nghệ nhân thường xuyên truyền thụ lại cách làm và chế tác khèn Mông, dạy các điệu, bài múa khèn Mông cho con em. Qua đó đã thu hút được nhiều con em tham gia học tập và làm theo”.

 

Thi giã bánh dày trong ngày lễ tết.

Hiện nay, trên địa bàn huyện đa số người Mông giữ được tiếng nói của dân tộc. Tuy nhiên, lớp trẻ là con em dân tộc Mông ra ngoài đi học, đi làm rất ít sử dụng và một bộ phận nhỏ con em không biết tiếng nói của dân tộc mình. Bên cạnh đó, các loại hình nghệ thuật như: Các làn điệu dân ca, điệu múa, các câu chuyện cổ tích về đời sống sinh hoạt của dân tộc Mông cũng bị mai một; một bộ phận giới trẻ không hứng thú với loại hình nghệ thuật dân gian…

 

Ông Lý Pàng Chua chế tác bút vẽ sáp ong.

Từ thực tế trên huyện Mù Cang Chải đã có nhiều Nghị quyết về gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đề án xây dựng lại các làng nghề, trong đó tập trung tôn tạo, xây dựng bảo tồn và giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa của dân tộc Mông như: Các dãy nhà ở theo lối kiến trúc truyền thống; thưởng thức các làn điệu múa khèn, trải nghiệm dệt lanh, rèn đúc, thêu dệt thổ cẩm…; các Lễ hội Gầu Tào, Tết cổ truyền được tổ chức chung tại các xã, thị trấn và cho du khách thưởng thức, trải nghiệm các món ăn: Mèn mén, thịt treo gác bếp, bánh nở, bánh dày, chế tác khèn, bút vẽ sáp ong… cùng với những hoạt động sinh hoạt thường ngày của người Mông. Nghệ nhân múa khèn Thào Cáng Súa xã Mồ Dề tâm sự: Mặc dù tuổi đã cao nhưng tôi sẽ tiếp tục truyền dạy và tập cho các cháu những điệu múa khèn và giới thiệu cho du khách về khèn mỗi khi có đoàn du khách đến thăm Mù Cang Chải. Ngoài ra tôi cũng thường xuyên tham gia biểu diễn các tiếc mục liên quan đến cây khèn, biểu diễn đường phố, tham gia các hội chợ để triển lãm và đưa nghệ thuật múa khèn, làm khèn của người Mông đến với du khách".

Nhằm gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Mông, huyện Mù Cang Chải tiếp tục mở các lớp dạy viết chữ Mông; khôi phục, chế tác các nhạc cụ truyền thống như khèn, đàn tròn (Nhị); truyền dạy hát, múa các làn điệu dân ca cho lớp trẻ; vận động các gia đình người Mông cải tạo, giữ gìn nhà cổ truyền thống, tấm lợp Pơ mu; xây dựng các làng nghề truyền thống... Đồng thời tiếp tục chỉ đạo các xã thị trấn tiếp tục phát huy các đội văn nghệ xung kích và gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc Mông cho thế hệ trẻ, để các làn điệu văn hoá, nghề truyền thống của dân tộc Mông không bị mai một và được nhiều người biết đến, góp phần tôn tạo và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Mông trong thời gian tới.

A Lù

Bản đồ huyện Mù Cang Chải

Thư viện Video

CTTM ngày 8.8.2020

CTPT ngày 7.8.2020

Mù Cang Chải Ngày Mới