• Loading...
Chào mừng bạn đến với Trang thông tin điện tử huyện Mù Cang Chải - tỉnh Yên Bái
 

Thư viện hình ảnh

Lượt truy cập

website counter
Độc đáo cây bút vẽ sáp ong của người Mông Mù Cang Chải

Ngày xuất bản: 22/08/2019 10:09:00 SA
Lượt đọc: 2218

 Nói đến văn hóa người Mông là nói đến các sản phẩm truyền thống, trong đó không thể thiếu trang phục của người phụ nữ. Những bộ trang phục đẹp, lộng lẫy được các đôi trai, gái khoác trên mình trong những ngày lễ, ngày tết truyền thống, là một tinh hoa do chính những bàn đôi bàn tay cần cù, chịu khó của người phụ nữ Mông làm ra. Để làm ra những bộ trang phục đó thì cây bút vẽ sáp ong là một trong những công cụ không thể thiếu của người phụ nữ, chính sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ đã hòa vào cây bút vẽ và sáp ong đã tạo ra vẻ đẹp riêng có của những bộ trang phục này.

 

Ông Chua đang chế tác bút vẽ sáp ong.

Chúng tôi đến thăm ông Lý Pàng Chua ở bản Pú Nhu xã La Pán Tẩn vào những ngày đầu thu tháng tám, tiếng ve mùa hè vẫn vang vọng trên những cánh rừng thông và màu xanh của lúa non đã phủ khắp các thửa ruộng bậc thang trùng điệp. Đâu đó là bóng dáng của các du khách tham quan thắng cảnh và những người dân đang hăng say lao động. Ông Chua vẫn miệt mài với công việc chế tác những cây bút vẽ sáp ong và chào đón chúng tôi bằng nụ cười vui vẻ của người nông dân chân chất vùng cao. Trước mắt chúng tôi là hàng trăm cây bút vẽ với đủ các chủng loại khác nhau vừa được ông chế tác thành công và đây cũng là những sản phẩm ông chuẩn bị đem trưng bày, bán cho người dân, du khách trong các phiên chợ. Theo ông Chua, để có được những cây bút vẽ với các chủng loại khác nhau phù hợp với nhu cầu thị yếu của khách, hơn 20 năm qua ông đã không ngừng tìm tòi và sáng tạo các sản phẩm sao cho đẹp, đảm bảo chất lượng, mẫu mã và lựa chọn những lá đồng, thân tre cũng như thiết kế, xử lý các công đoạn chế tác một cách tỷ mỷ, để cắt ghép thành một cây bút vẽ sáp ong. Ông Lý Pàng Chua cho biết thêm. “Từ nhỏ tôi theo học bố tôi làm những cây bút vẽ sáp ong, tôi rất thích và  hơn 20 năm qua tôi đã làm ra hàng nghìn cây bút vẽ sáp ong đủ các cỡ bán cho chị em và bà con gần, xa. Đây là nghề truyền thống được các cụ truyền lại, đòi hỏi sự tỷ mỷ, kiên trì của người nghệ nhân, tôi sẽ cố gắng truyền lại cho những ai muốn học làm bút. Đồng thời tiếp tục phát triển nghề làm bút vẽ sáp ong và thiết kế thêm nhiều mẫu mã phục vụ người dân. Tôi mong muốn thế hệ trẻ sẽ gìn giữ nghề này để thế hệ mai sau được biết đến và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc”.

 

Những cây bút vẽ sáp ong thành phẩm.

Khác với cây bút viết, cây bút vẽ của ông Chua là sản phẩm và một phần không thể thiếu để tạo nên những bộ trang phục truyền thống của dân tộc, chính từ những cây bút vẽ mỏng manh, đơn sơ, mộc mạc cộng với bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông đã khắc họa những nét hoa văn đẹp, độc đáo, lộng lẫy và đủ các màu sắc lên trang phục của người Mông. Có lẽ đây cũng là một trong những trang phục mang sắc thái riêng của 54 dân tộc anh em, đang từng ngày, từng giờ tô đậm thêm vẻ đẹp của trang phục Việt nam đến bạn bè Quốc tế. Ngoài thiên chức làm một người mẹ, người vợ trong gia đình, bản thân những người phụ nữ Mông luôn phải thường xuyên tự sản xuất các sản phẩm váy, áo truyền thống cho con cái và bản thân, phục vụ các ngày lễ, ngày tết, hàng ngày với những họa tiết, hoa văn khác nhau, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống và gửi đi thông điệp về ý chí, nghị lực, khát vọng cao cả vươn lên trong cuộc sống của người Mông bao đời nay. Những cây bút vẽ nhỏ gọn thô sơ với các chủng loại khác nhau được ông Chua tạo nên, đã giúp cho chị em phụ nữ người Mông thể hiện được chính khát khao và mang cái đẹp tâm hồn truyền vào những bộ trang phục, đó là sự hòa quyện của cây bút cùng sáp ong đã được đun nóng lên với bàn tay của người phụ nữ đã tạo nên những nét hoa văn đẹp, độc đáo trên nền vải và trở thành những bộ trang phục truyền thống đẹp có hoa văn riêng.

 

Đường cong các nét hoa văn trên nền vải.

Điều đặc biệt ở đây, cây bút vẽ sáp ong được thiết kế bởi 2 lá đồng, một thanh tre có một ô trống nhỏ giữa hai lá đồng tạo thành nơi chứa sáp ong. Người phụ nữ khi vẽ  lên nền vải, cần đặt bút vào bát sáp ong đã được đun nóng, đều chỉnh lượng sáp ong sao cho vừa đủ để vẽ lên nền vải đảm bảo đẹp, nét bút đều và thể hiện được sự khéo léo của người phụ nữ. Chị Giàng Thị Mảy bản Nả Dề Thàng, Xã Chế Cu Nha, huyện Mù Cang Chải cho biết. Với người phụ nữ Mông chúng tôi để tạo ra những họa tiết đẹp trên nền vải thì không thể thiếu cây bút vẽ sáp ong, đây cũng là những nét đẹp riêng biệt của người Mông và thể hiện được tính cần cù của người phụ nữ qua những bộ trang phục. Vì vậy người phụ nữ Mông phải chọn được những cây bút vẽ có họa tiết đẹp, đảm bảo chất lượng. Trong nhiều năm qua tôi được biết ông Chua là một người chế tác có uy tín nên hàng năm bản thân tôi cũng như nhiều phụ nữ trên địa bàn đều đến mua sản phẩm này để sử dụng cho bản thân.Tôi thấy hiện nay nghề chế tác bút vẽ sáp ong đang dần mai một nên rất cần có sự bảo tồn và gìn giữ cho thế hệ sau”.

 

Cây bút vẽ sáp ong được thiết kế mới.

Với giá bán mỗi cây bút vẽ sáp ong từ 30 nghìn đến 300 nghìn tùy vào từng loại, ông Chua không chỉ bán cho người dân trong huyện mà nhiều người dân của các huyện bạn như Sa Pa, Văn Bàn Lào Cai, Văn Chấn, Yên Bái thậm chí cả khách du lịch trong nước và Quốc tế cũng tìm đến mua, đã giúp gia đình ông Chua có thêm nguồn thu nhập để nuôi con cái ăn học và cải thiện thêm cho gia đình. Hiện nay con cái ông đều được ăn học đầy đủ, người con thứ 2 đang làm bác sĩ tại Trung tâm y tế huyện. Những cây bút vẽ của ông Chua ngày càng được nhiều người biết đến và sự thành công của ông cũng đã hướng cho nhiều thanh niên trong bản tham gia học tập nghề này với mong muốn gìn giữ lại nghề cho mai sau cũng như đem các sản phẩm này trở thành hàng hóa bán ra thị trường. Anh Lý A Chống – Bản Pú Nhu xã La Pán Tẩn nói: “Bản thân tôi thấy việc chế tác bút vẽ sắp ong là một việc rất cầu kỳ, cần có sự kiên trì của người nghệ nhân, nhưng tôi nhận thức rằng nếu thế hệ trẻ không cùng gìn giữ thì thế hệ sau sẽ không biết được những bộ trang phục của người Mông được làm như thế nào nên những lúc rảnh rỗi tôi thường đến xem, học tập kỹ thuật và tự làm một số sản phẩm. Tôi thấy đây là một nghề cần được nhân rộng để không bị mai một cho các thế hệ mai sau”.

Chị Mảy đang vẽ sáp ong lên trang phục

Với những bộ trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc Mông thì cây bút vẽ là sản phẩm không thể thiếu, trong việc tạo hình, hoa văn, họa tiết, nên việc gìn giữ và phát huy nghề chế tác cây bút vẽ là một trong những việc làm cần thiết và cần được xã hội quan tâm để thế hệ mai sau hiểu được giá trị độc đáo của những bộ trang phục, góp phần vào việc gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc Mông trong thời gian tới.

A Lù – Giàng Rùa

Bản đồ huyện Mù Cang Chải

Thư viện Video

chương trình ngày 11.12.2019

chương trình ngày 10.12.2019

Chương trình phát thanh 9.12.2019